İTİB - BATMAMALI STATUSLAR

1. Tekst və kontekst. 1995-ci ildəki Konstitusiya layihəsini oxuyan kimi (tesktdən) anlayırdın ki, söhbət çox güclü, faktiki olaraq qeyri-məhdud Prezident hakimiyyətindən gedir. Dərhal hər şey aydın oldu, orası-burası olmadı. O tekstin konteksti də aydın idi. 1995-ci ilin Konstitusiyası - ölkənin deyil, neftin əsas qanunu oldu. Böyük neft şirkətləri və onların maraqlarını siyasətə daşıyan Qərb hökumətləri Azərbaycanda demokratik parlament, koalisyon hökumət və s. istəməyiblər. Onlar yalnız bir adamla danışmağı, yalnız onunla bütün işləri həll etməyi üstün tutublar (riskləri azaltmaq üçün). Həmin adamın şəxsiyyəti onları maraqlandırmırdı, təki o, hakimiyyəti əlində saxlaya bilsin. İş elə gətirdi ki, həmin adam Heydər Əliyev oldu. Amma Qərb üçün burası prinsipial deyildi - hakimiyyəti əlində saxlaya bildiyini təsirli şəkildə göstərən istənilən adamı dəstəkləyəcəkdilər. Konstitusiyada Prezidentə, faktiki olaraq, qeyri-məhdud hakimiyyətin verilməsi bir tək Heydər Əliyev'in şəxs...

Yaxın tariximizə aid analitika oxumaq həvəsi olanlar üçün yazı. Buyurun! Xoşunuza gəlsə, həm də yayın ki, bəlkə dostlarınız arasında başqa oxumaq istəyənlər də oldu. Öncədən təşəkkür! Azərbaycanın 1990-1993-cü illər tarixinin çox qısa təhlili 1990-cı ilin 20 Yanvar hadisələri əsnasında Ayaz Mütəllibov Moskva tərəfindən hakimiyyətə gətirilir. Yalnız bir məqsəd var idi: ölkədə yüksəlmkədə olan milli-azadlıq hərəkatının qarşısını almaq. O da bu işdə əlindən gələni əsirgəmirdi. Lakin Moskva və Kommunist partiyası da daha əvvəlki gücündə deyildi. Nəticədə, bütün SSRİ-də olduğu kimi Azərbaycanda da 1990-cl ilin parlament seçkiləri qismən demokratik keçirildi. Yerli Kommunist partiyasının alternativinə çevrilmiş Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin xeyli üzvü, və müstəqil insanlar parlamentə seçildi. Cümhuriyyətin süqutundan sonra ilk dəfə Azərbaycan Parlamentində (Ali Sovet adlanırdı) kifayət qədər güclü müxalifət fraksiyası formalaşdı. İclasları televizorda göstərilən parlament sessiyaları ...