İTİB - BATMAMALI STATUSLAR

Bu gün Qarabağ problemi ətrafında heç bir ciddi proses yoxdur. Sadəcə İlham Əliyevin korrupsiya əməllərini ifşa edən "Panama Papers" adlı sənədləri və məsələni ört-dasdır etmək, manatın devalvasiyası, iqtisadi krizis və sosial problemləri gündəmdən çıxarmaq üçün Qarabağ kartı hakimiyyət tərəfindən istifadə edildi. Əslində isə status-kvo nə idisə, indi də odur. Dəyişən bir şey yoxdur! Nə Rusiya bizi dəstəkləyəndir, nə Minsk Qrupu məsələyə ədalətli yanaşandır, nə Qərb bizə dəstək durandır, nə də Ermənistan geri çəkiləndir. Bir sözlə, nə dünya dəyişib, nə Azərbaycan... Vyanada Əliyevlə Sarkisyanın görüşündən heç bir gözlənti olmamalıdır. 10 ildən çoxdur, görüşürlər, bu da görüşlərdən birisi olacaq. Hər iki prezidentə Qarabağ probleminin olduğu kimi qalması sərf edir. Bu gün yalnız Sarkisyan və Ermənistan deyil, İlham Əliyev də status-kvonun tərəfdarıdır. Çünki Qarabağı geri almaq üçün savaşmaq lazımdır. Savaş da indiki hakimiyyət üçün əlavə risklər, ruslarla problemlər dem...

“Azərbaycanın qızıl ulduzları” kitabı. Iki dildə nəşr olunub: azərbaycan və rus. Təzəlikcə əlimə keçib. Oxuyub görürəm ki, II Dünya müharibəsi (Böyük Vətən müharibəsi) zamanı Azərbaycan SSR-dən Qızıl Ulduz alan, yəni Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülən 121 nəfər olub. Onlardan 42-si azərbaycanlıdır, təxminən bir o qədəri də ermənidir. Bunlardan 24-ü Qarabağda doğulan ermənilərdir. Yerdə qalan qəhrəmanlar isə müxtəlif millətlərdən olan (rus, yəhudi, tatar, ukraynalı və sair) Azərbaycan SSR vətəndaşlarıdır. İnternetdən tapdığım məlumatlara görə hətta aralarında Fəxri Xiyabanda basdırılanları da var, məsələn Kuturqa İvan Vasilyeviç (kazak), Levin Semyon Samuiloviç (yəhudi), Fedorenko Stepan Alekseyeviç (ukraynalı) . Eləcə də II Fəxri Xiyabanda basdırılanı var, Şlyaxturov Pyotr Petroviç (Şamaxı rusu), amma çox təəssüf ki, bu qəhrəmanlar haqda vikipediyada azərbaycan dilində məlumat yoxdur. 121 nəfərin içində ilk olaraq Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adina layiq görülən şəxs azərbay...

Pozitiv: 1) Ordumuz qarşısına qoyulan vəzifələri icra edə bilər, əsgərimiz mərddir, qəhrəmandır, 2) Xalqımız bağışlayandır, qələbəyə acdır, 3) Cəmiyyətin bütün kəsimləri vətən torpaqlarının qaytarılması məsələsində yekdildir, 4) Qarabağ yeganə mövzudur ki, iqtidar-müxalifət yanaşması, aşağı-yuxarı, eynidir. Neqativ: 1) Cəmiyyətimiz asan manipulyasiyaya uyandır, 2) Küyə düşən əemiyyətdə ayrı fikir, fərqli düşünmə təklifi eşidilmir, "kütlə" effekti yaranır, insanlar ancaq eşitmək istədiklərini tələb edirlər. Bir çox siyasətçilər də məsuliyyətsizcəsinə populizmə yuvarlanırlar, 3) Hökumət əhalini qaza gətirdi, amma bu proses kortəbii və düşünülməmiş addımlardan ibarət oldu. Bəs indi cəmiyyətdə yaranan suallara kim və necə cavab verəcək, 4) Nə qədər güclü orduya malik olsaq da, torpaqlarımızın güc yolu ile qaytarılmasının mümkünsüzlüyü bir daha ortaya çıxdı. Sülh yolu ilə də torpaq qayıtmayacaq, deməli her iki yolu birləşdirən, bir-birini tamamlayan "hibrid" yol ta...

Acemoğlu və Robinsonun "Xalqların çöküş"ü əsərində Sovetlərlə bağlı maraqlı qeydlər var. Müəlliflərin istifadə elədiyi faktlar göstərir ki, Əfqanıstana müdaxiləyə qədər SSRİ-nin iqtisadi imkanları Qərb üçün kifayət qədər böyük görünüb - gerçəkdə olduğundan. Müəlliflər yazır: "Sosalist inqilabından dərhal sonra Leninlə danışıb bolşeviklərin gerçək niyyətini anlamaq və onlarla anlaşmaq üçün amerikanlar gənc diplomat Bullitin və dövrünün ən intellektual və tanınan qəzetçisi Steffensin təmsilçiliyilə nümayəndə heyətini Rusiyaya göndərdi. Qayıdandan bir müddət sonra Steffens heyranlıqıa yazırdı ki, SSRİ təkamül planı olan inqilabi dövlətdi. Sonralar Steffens yenə SSRİ-də oldu və ondan yaxın tanışları "demək Rusiyadaydın" deyə soruşanda, "Yox, gələcəkdəydim və mən artıq gələcəyi görmüş sayılıram" deyə cavab vermişdi. 20-30-cu illərdə Qərbin Sovetlər haqqında təsəvvürü bu idi. Hətta Xruşşov 1956-cı ildə BMT tribunasından Qərbə xitabən "Sizi göməcəyi...