İTİB - BATMAMALI STATUSLAR

Çox maraqlı, ziddiyyətli, təlatümlü və təhlükəli dövrə gəlib çıxmışıq. Dünən Qüdsdə ABŞ səfirliyinin açılması və qanlı hadisələri mətbuatdan hamınız gördünüz. Mən həmin bölgəyə və oradakı qüvvələr balansına həmişə emosiyasız, dini doqmatik baxışları qatmadan baxmağa çalışmışam. Aşağıdakı yanaşmamı nihilist kimi də dəyərləndirə bilərsiniz. Qüdsü səlibçilərdən geri almış Səlahəddin Əyyubi haqqında "Cənnətin Krallığı" (Kingdom of Heaven) filmində Qüdsün mühasirəsindən sonra təslim şərtlərini müzakirə edən xaçlı ilə maraqlı dialoq var. Sonda xaçlı Səlahəddindən soruşur ki, Qüdsün dəyəri sənin üçün nədir, o, cavabında deyir "heç nə, sonra gülümsəyib deyir "və hər şey"". ( https://www.youtube.com/watch?v=ThBOw3ja6hU ) Yəni, məsələ burasındadır ki, bu şəhər istəsək də, istəməsək də milyonlarla insan üçün, əvvəllər nə olmuşdusa, gələcəkdə də tarix üçün o olacaq. Yəni, Qüds Səlahəddin Əyyubi kimi çox müdrik ağıllı rasional, soyuqbaşlı, strateq və dövlət adam...

Trampla mənim hərdən statuslarda məzələnməyimi çalışın, çox da ciddiyə alaraq uzağa getməyəsiniz. Bu adam hakimiyyətə gələndən dünyadakı onsuz da qəliz olan proseslər daha da qəlizləşmişdir və bu proseslər birbaşa dövlət və xalq kimi bizim taleyimizə təsir etdiyinə (və edəcəyinə) görə məsələlərə çox soyuqbaşla baxmağa çalışın. Bu adam fərd və şəxs olaraq dəli, başdan xarab ola bilər və bütün tənqidlərdəki kimi ola bilər, ancaq ona daha böyük və qlobal mənzərənin, çərçivənin və proseslərin (puzzle) bir parçası olaraq baxsaq, onun tarixi hadisələrin inkişafındakı bir "kəpənək effekti"nin (batterfly effect) nəticəsi, eləcə də özünün hansı "kəpənək effekti"ni doğuracağını düşünmək lazımdır. Və ya Trampa çox məchullu və çox dəyişənli mürəkkəb riyazi tənlik olan beynəlxalq münasibətlərdə mürəkkəb bir dəyişən kimi baxın. Tramp administrasiyası daxilində və ABŞ-da müxtəlif siyasi qruplar arasında cərayan edən ziddiyyətli proseslərin bu ölkənin xarici siyasətinə və b...

26 iyul 2016 - Deməli vəziyyət belədir. Paytaxt ərazisi də daxil olmaqla 20 ştatda Klintonun güclü üstünlüyü var. Trump isə 21 ştatda ciddi üstünlüyə malikdir. Möcüzə baş verməsə seçki günü bu 41 ştatdan gələn səslərə görə Klintonun 249, Trumpın isə 164 səsi olacaq. Digər 9 ştatdan gələcək 125 səsin taleyi məlum deyil. Rəy sorğularında bu iki namizəd arasında fərq 2 fazidən azdır. Mübarizə bu ştatlarda gedəcək: Florida (29 səs), Pensilvaniya (20), Ohayo (18), Corciya (16), Şimali Karolina (15), Arizona (11), Nevada (6), Ayova (6), Nyu Hempşir (4). Prezident olmaq üçün 272 səs toplamaq lazımdır. Bu səbəbdən Klintonun işi daha asan görünür. Məsələn, bu ssenari ilə Klinton yerdə qalan 9 ştatdan ancaq Floridada qələbə qazansa, prezident olacaq. Problem ondadır ki, çox böyük bir ehtimal seçkilərdə daha iki namizəd olacaq. Həmin iki namizədin isə kimə mane olub, kimə köməkliyi edəcəyini təxmin etmək üçün hələ çox tezdir. 04 oktyabr 2016 -  ABŞ prezident seçkiləri ərəfəsi...

ABŞ konqresində 1955-1995 illər ərzində fasiləsiz olaraq çoxluq demokratların əlində idi. Demokratlar o qədər güclü idilər ki, bəzi illər konqresdəki nümayəndələri az qala 70 faizə çatırdı. Reyqanın ölkə üzrə böyük üstünlüklə prezident seçilməsi belə demokratların konqresdəki çoxluğuna mane ola bilmədi. Respublikaçılar bu vəziyyətdən o qədər bezmişdilər ki, partiyada ciddi dəyişikliklər etməyə, eksperimentlərə getməyə razı idilər. Beləliklə 1994-cü il aralıq seçkiləri zamanı Newt Gingrich və Dick Armey-nin rəhbərliyi ilə respublikaçılar “Contract with America” adlı bir sənəd hazırlayırlar. Bu sənəd partiyanın gələcəyə yönəlmiş platforması idi. Bu iki səhifəlik sənədin lüğəti, səmimi dili, sadəliyi o qədər güclü idi ki, çox qısa zamanda ABŞ-ın hər bir tərəfində danışılmağa başlayır. Nəticədə respublikaçılar 40 ildən sonra ilk dəfə konqresdə üstünlüyü qazana bildilər (Gingrich spiker, Armey çoxluq lideri seçilir). O zamandan bəri respublikaçılar qısa bir vaxt kəsimini saymasaq (...

ABŞ-da seçki kampaniyası başlayandan mən namizədlərin sosial media fəaliyyətini diqqətlə izləməyə çalışıram. Son 2-3 aya qədər Hillari Klinton bu sahədə xeyli irəlidə idi. Deyilənə görə Klintonun sosial media komandası 2008 və 2012-ci ildə Obama üçün çalışan uşaqlardan ibarətdir. Fotolar, illustrasiyalar, mətnlər və digər vizual materiallar yüksək peşəkarlıqla hazırlanırdı və hazırlanmağa davam edir. Elə indini də götürsək, Klintonun seçki kampaniyasının peşəkarlığına heç bir namizəd yaxın dura bilməz. Amma, məsələyə orqaniklik və virus effekti qoşulanda hətta peşəkarlar belə məğlub ola bilirlər. Son 1 ay ərzində Sandersin sosial media fəaliyyəti Klintondan daha effektlidir (bəyənmələr, şərhlər, paylaşmalar və s.). Hələ üstəlik Sandersin səhifələrində məlumatlar Klintondan 2-3 dəfə daha az yerləşdirildiyini nəzərə alsaq, bu nəticə daha çox təsir baxışlayır. Hal-hazırda hər iki kampaniya çox fəal mübarizədədirlər. Klintonun çox güclü peşəkar iş təcrübəsi var. Qadın namizəd olduğ...

Bu gün ABŞ-da partiya daxili ilkin seçkilər başlayır. Respublikaçılar arasında yarış çox mürəkkəb olsa da, Demokratların cəbhəsində hər şey çox sadədir. Son 1 ildə keçmiş dövlət katibi Hillari Klintonun vahid namizəd olacağına heç bir şübhə yox idi. Amma, son 3-4 ayda özünü sosialist-demokrat adlandıran, 74 yaşlı senator Bernie Sandersin dəstəyini 5%-dən 40%-ə kimi qaldırmaqla bərabər, Klintonun vahid namizədlik yolunda ciddi problemlər yaratmağa başlayıb. Sandersin əldə etdiyi onlayn ianələr sayı isə sosial media inqilabı etmiş Obamanın 2008 seçki kampaniyasında bu mərhələyə qədər topladığı ianələri arxada qoyur. ABŞ-dan kənarda seçkiləri müşaidə edən insanların verdiyi ilk reaksiya budur: "Mümkün deyil ki, sosialist bir siyasətçi ABŞ prezidenti olsun." ABŞ-da rəsmən sosialist bir insanın prezident olması mümkündür. Artıq mümkündür. Və bu postda bu iddianın nəyə əsaslandığını izah etməyə çalışacam. ABŞ-a gəldiyim ilk günlərdən məni ən çox düşündürən suallardan biri o...